Συνέντευξη του Γιώργου Σταθάκη στο ecoleft: Η ακύρωση του ασύλου είναι έκδηλα αντισυνταγματική


Τη συνέντευξη πήρε ο Γιώργος Πιέρρος

Τα αμφιθέατρα γέμισαν ξανά, οι δρόμοι πολύβουοι από τις φωνές χιλιάδων φοιτητών που διαδήλωσαν απέναντι στο νομοσχέδιο Διαμαντοπούλου. Το ecoleft κι αυτό στις επάλξεις, προκειμένου να μεταδώσει τη φωνή του πανεπιστημίου που αντιστέκεται σε ένα νομοσχέδιο μετάλλαξης του δημόσιου, ακαδημαϊκού και δημοκρατικού χαρακτήρα του. Αυτή τη φορά συναντήσαμε τον Γιώργο Σταθάκη αντιπρύτανη του πανεπιστημίου Κρήτης, που μας τίμησε με την θετική του ανταπόκριση και απάντησε στις ερωτήσεις μας.

Πως θα χαρακτηρίζατε το πανεπιστήμιο που προωθεί το νομοσχέδιο Διαμαντοπούλου;

Το νομοσχέδιο διαλύει το κοινό χαρακτηριστικό όλων των πανεπιστημίων του κόσμου, που είναι τα αυτόνομα τμήματα ανά βασική επιστήμη. Αυτό καθιστά ομοιόμορφα τα πανεπιστήμια διεθνώς καθώς από την Τεχεράνη μέχρι το Χάρβαρντ, υπάρχουν αυτοδιοικούμενα τμήματα ιστορίας, φυσικής, μαθηματικών, ή οτιδήποτε άλλο, τα οποία αυτόνομα ρυθμίζουν το εγκύκλιο πρόγραμμα σπουδών, – προπτυχιακό και μεταπτυχιακό, την έρευνα, τις επιλογές διδακτικού προσωπικού. Η κατάργηση των τμημάτων και η αντικατάσταση τους από προγράμματα σπουδών οριζόμενα από τον εκάστοτε κοσμήτορα μαζί και η μεταφορά όλων των αρμοδιοτήτων του τμήματος στον κοσμήτορα, αποτελούν ¨ελληνική πατέντα¨ που θα διαλύσει τον καταστατικό πυρήνα του πανεπιστημίου.

Πρόκειται για συρραφή ανάλογων <<μεταρρυθμίσεων>> από το εξωτερικό;

Ενώ όλα τα πανεπιστήμια είναι ίδια παντού, εφόσον είναι δομημένα γύρω από τμήματα – επιστήμες, τα συστήματα διοίκησης διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Με εξαίρεση τις ΗΠΑ, όπου δεν ασκείται κανένας κρατικός έλεγχος, στην Ευρώπη και αλλού πληθαίνουν τελευταία οι απόπειρες άσκησης ελέγχου, πολιτικού και οικονομικού των πανεπιστημίων. Έτσι το αυτοδιοίκητο των πανεπιστημίων, που έιναι κατοχυρωμένο σχεδόν σε όλα τα συντάγματα του κόσμου, βάλλεται και συχνά ακυρώνεται.

Στο νομοσχέδιο, επιλέχθηκε η πιο ακραία μορφή, όπου όλη η εξουσία μεταφέρεται στον πρύτανη και το ολιγομελές συμβούλιο. Πουθενά δεν υπάρχει τόσο συγκεντρωτικό σύστημα. Η αποδυνάμωση της συγκλήτου αποτελεί επίσης ελληνική πατέντα. Ακόμα και η ίδρυση ή κατάργηση ενός προγράμματος σπουδών, όπως και συνολικά ο ακαδημαϊκός σχεδιασμός αποδίδεται στον πρύτανη και το συμβούλιο με τους εξωτερικούς (άρα μη πανεπιστημιακοί θα ψηφίζουν για ακαδημαϊκά θέματα), με τη σύγκλητο να αποτελεί απλά γνωμοδοτικό όργανο.

Ο δημόσιος χαρακτήρας της παιδείας μπορεί να υφίσταται έπειτα από την εισαγωγή προϋποθέσεων χρηματοδότησης;

Ο δημόσιος και δωρεάν χαρακτήρας περιορίζεται σε προπτυχιακούς φοιτητές που θα εισέρχονται μέσω πανελληνίων εξετάσεων και για το προβλεπόμενο διάστημα που θα διαρκούν οι σπουδές. Το σύνολο των μεταπτυχιακών προγραμμάτων και όλα τα προγράμματα σπουδών που θα ιδρυθούν με εμπορικά κριτήρια για τους δια βίου μάθησης ή για τους αποφοίτους ΙΕΚ θα έχουν δίδακτρα. Η έρευνα περνάει στο σύνολο της σε ΝΠΙΔ, δηλαδή σε εταιρεία του πανεπιστημίου που θα λειτουργεί ως ΑΕΙ.

Το νέο μοντέλο διοίκησης προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από την ακαδημαϊκή κοινότητα, ποια η άποψη σας;

Το νέο μοντέλο διοίκησης εκπορεύεται από την ιδέα ότι η ¨πολλή δημοκρατία βλάπτει ¨. Τα προβλήματα της δεν θεραπεύονται από περισσότερη δημοκρατία και διαφάνεια αλλά από την κατάργηση της. Είναι ίδια με τη σκέψη ότι εφόσον το κοινοβουλευτικό μας σύστημα, αντιμετωπίζει προβλήματα διαφθοράς ή δυσλειτουργίας, η λύση είναι να μετατρέψουμε τη βουλή σε συμβουλευτικό όργανο, και επιλέγουμε να εκλέγουμε ¨ένα δικτάτορα χωρίς αντιπολίτευση¨. Αυτό έγινε στο πανεπιστήμιο με το νόμο. Με ¨ταξινομική ψήφο¨, ένα τρελό δηλαδή πλειοψηφικό σύστημα που δεν εφαρμόζεται σε καμία δημοκρατική διαδικασία, εκλέγουμε 9 συμβούλους. Αυτοί διορίζουν 5 εξωτερικούς, λογικά ¨φίλους τους¨, και στη συνέχεια επιλέγουν τους 3 υποψήφιους πρυτάνεις που αυτοί επιθυμούν, από ένα κατάλογο υποψηφίων. Μετά και αφού δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να έχει αποκλειστεί ο υποψήφιος που θα επιθυμούσε πραγματικά το σώμα των καθηγητών, οι 3 τίθενται στη διαδικασία εκλογής του πρύτανη.

Ποιος ο συμβολισμός της κατάργησης του ασύλου;

Το άσυλο εκπορεύεται από το αυτοδιοικούμενο και έρχεται από το θρησκευτικό παρελθόν των πανεπιστημίων. Το πανεπιστήμιο, η δικαιοσύνη και το κοινοβούλιο, εξαιρούνται της τρέχουσας νομοθεσίας και δεν υπόκεινται σε αλλαγές μέσω νομοθετικών ρυθμίσεων κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Για το λόγο αυτό ανήκουν σε συνταγματικές ρυθμίσεις. Η ακύρωση του ασύλου είναι έκδηλα αντισυνταγματική και για το λόγο αυτό, ενώ καταργήθηκε, η αστυνομία δεν μπορεί να εισέλθει χωρίς πρυτανική άδεια και εισαγγελική εντολή.

Τα ταχύρρυθμα προγράμματα σπουδών που εισάγει το νομοσχέδιο τέθηκαν προς διαβούλευση μεταξύ της ακαδημαϊκής κοινότητας και του Υπουργείου Παιδείας;

Η μόνη διαβούλευση έγινε με τον τομέα παιδείας του ΠΑΣΟΚ και τους παρατρεχάμενους καθηγητές γύρω από την υπουργό.

  Ιδιωτική πρωτοβουλία και ακαδημαϊκή έρευνα, υπάρχει κοινός βηματισμός;

Στις ΗΠΑ όπου η ιδιωτική πρωτοβουλία ενδιαφέρεται για την τεχνολογία και την έρευνα, μόλις το 30% των ερευνητικών πόρων προέρχεται από τον ιδιωτικό τομέα. Το 70% είναι δημόσια χρηματοδότηση. Διεθνώς η δημόσια χρηματοδότηση προσεγγίζει το 90%. Κάθε συζήτηση είναι κενή περιεχομένου.

<<Δημόσια και δωρεάν παιδεία για όλους>> ,αποτελεί σύνθημα του παρελθόντος;

Εάν κρίνουμε από τη Χιλή, όπου επί 35 χρόνια έχουν μόνο ιδιωτική εκπαίδευση σε όλες τις βαθμίδες, θα είναι και σύνθημα του μέλλοντος. Στην Ελλάδα, θα επανέλθει ως αίτημα, όταν με το νέο νόμο τα πανεπιστήμια γίνουν κολλέγια, τα ΤΕΙ, τεχνικές σχολές, και τα ιδιωτικά κολλέγια των παρόδων της Πειραιώς επιτέλους αναρτήσουν ταμπέλες με την κενή περιεχομένου λέξη ¨πανεπιστήμιο¨

Χρειάζονται ανοιχτοί δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ φοιτητικού κινήματος και ακαδημαϊκών που αντιστέκονται στο νομοσχέδιο;

Προφανώς χρειάζονται ανοικτοί δίαυλοι επικοινωνίας, καθώς ο αγώνας κατάργησης αυτού του νόμου θα είναι πολύμηνος, πιθανόν πολύχρονος και θα απαιτήσει την κοινή αντιμετώπιση του.

Ποια η άποψη σας για τις μορφές κινητοποιήσεων έναντι στο νομοσχέδιο;

Το πρώτο κύμα φοιτητικών αντιδράσεων κατέδειξε το γεγονός ότι μεγάλες πλειοψηφίες, ανεξαρτήτως πολιτικών πεποιθήσεων, αντιδρούν στον νόμο, καθώς το νομοσχέδιο δεν ακυρώνει μόνο τη φοιτητική συμμετοχή στην πανεπιστημιακή διοίκηση, αλλά καταργεί τη δωρεάν εκπαίδευση, αποδυναμώνει την αξιοκρατία των πανελλήνιων εξετάσεων και αποδιοργανώνει πλήρως την αξία των πανεπιστημιακών πτυχίων. Οι μορφές αντιδράσεων φυσικά θα πάρουν πολλές και διαφορετικές μορφές στη διάρκεια του επόμενου χρόνου. Κάποιες πτυχές του νόμου θα ακυρωθούν για συνταγματικούς λόγους και κάποιες θα αποτελέσουν πεδίο εντόνων πολιτικών αντιπαραθέσεων.

Καθώς θα εφαρμόζεται ο νόμος θα πληθαίνουν οι ¨παρδαλές¨ σχολές καθώς δεκάδες τμήματα θα προσπαθήσουν να μετατραπούν σε σχολές για να προστατευτούν και να διατηρήσουν την αυτονομία τους. Οι παρδαλές σχολές θα δουν δίπλα τους να ξεφυτρώνουν παρδαλά προγράμματα σπουδών με υποτιθέμενη εμπορική αξία. Οι διορισμένοι κοσμήτορες θα βρεθούν αντιμέτωποι με δυσεπίλυτα ακαδημαϊκά και φοιτητικά θέματα.

Οι συγκρούσεις θα οξυνθούν καθώς η απολυταρχική εξουσία θα παράγει περισσότερη διαφθορά, μεροληπτικές συμπεριφορές και αντιακαδημαϊκές εκτροπές. Τα κινήματα της πανεπιστημιακής κοινότητας, – των καθηγητών, των φοιτητών και των υπαλλήλων θα βρεθούν σε διαδοχικές στιγμές απέναντι σε ένα αυταρχικό, δυσλειτουργικό και αντιακαδημαϊκό πανεπιστήμιο.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s